Dankbaarheid: een kleine moeite, met een verrassend groot effect

“Waar ben je vandaag dankbaar voor?”

Tijdens mijn groepswandelingen stel ik deze vraag regelmatig. Je krijgt dan de tijd om een stukje te wandelen en te benoemen of te bedenken waar je dankbaar voor bent.

Bewuste keuze

Het is een bewuste keuze die je maakt om te danken. Ons brein is er van nature namelijk niet op ingesteld. Het heeft een zogenaamde negativity bias: negatieve gebeurtenissen trekken meer aandacht dan positieve. Dat verklaart waarom één kritische opmerking soms uren blijft hangen, terwijl tien complimenten bijna ongemerkt voorbijgaan.

Werkdruk, volle agenda’s, nieuwsberichten, sociale media en alle verantwoordelijkheden houden ons brein in een voortdurende staat van alertheid. Dankbaarheid helpt om dat patroon bewust te doorbreken.

Wat gebeurt er in je lichaam?

Onderzoek laat zien dat dankbaar zijn daadwerkelijk invloed heeft op je lichaam.

Wanneer je bewust stilstaat bij iets waarvoor je dankbaar bent:

• activeert je parasympathische zenuwstelsel, het deel dat zorgt voor rust en herstel;
• daalt het stressniveau en kan de aanmaak van stresshormonen zoals cortisol afnemen;
• komen neurotransmitters zoals dopamine en serotonine vrij, die bijdragen aan motivatie, tevredenheid en een positiever gevoel;
• kan je hartslag rustiger worden en verbetert de samenwerking tussen hart en hersenen;
• verschuift je aandacht van voortdurende waakzaamheid naar veiligheid.

Je zenuwstelsel krijgt als het ware de boodschap: ‘ik ben veilig’ en dat hebben veel vrouwen die voortdurend ‘aan’ staan hard nodig.

Dankbaarheid verandert je situatie niet…

…maar wel de manier waarop je brein ermee omgaat. Dat betekent niet dat je moeilijke dingen moet wegstoppen of altijd positief moet zijn. Je kunt tegelijkertijd verdrietig zijn en dankbaar. Je kunt midden in een moeilijke periode zitten en toch iets opmerken dat goed is. Dankbaarheid ontkent de werkelijkheid niet.

Het mooie zit vaak in de kleine dingen

Soms denk je bij dankbaarheid aan grote gebeurtenissen. Maar juist de kleine momenten blijken de meeste impact te hebben.

Warme zonnestralen op je gezicht.
Een vriendin die er onverwachts voor je is.
Een warme kop thee.
De geur van het bos en een vogel die fluit tijdens een wandeling.

Hoe vaker je deze momenten opmerkt, hoe sterker de verbindingen in je hersenen worden die gericht zijn op veiligheid, rust en welzijn. Je traint letterlijk je aandacht en gaat het ook merken in je lijf qua rust en energie.

Een eenvoudige oplossing die perfect werkte

Tijdens een individueel coachtraject vertelde een vrouw mij dat ze heel graag dagelijks stil wilde staan bij dankbaarheid.

Ze had al verschillende dingen geprobeerd, maar het lukte niet. Er lag al een tijd een mooi notitieboekje op haar nachtkastje, maar dit bleef leeg.
Tijdens ons gesprek ontdekten we dat het probleem niet haar motivatie was, maar haar routine. Ze bedacht iets heel eenvoudigs en legde een klein notitieboekje naast het toilet. Zo koppelde ze nieuw gedrag aan een gewoonte. Voor je brein werkt het logischer als je iets koppelt: ‘Als ik naar het toilet ga, dan schrijf ik over dankbaarheid’. En zo leer je makkelijker een nieuwe gewoonte aan, door slimmer aan te sluiten bij je dagelijkse leven.

Een kleine uitnodiging

Probeer vandaag eens dankbaar te zijn voor wie je bent, wat je hebt, wie je om je heen hebt, wat je ziet, hoort of ervaart. Je hoeft echt niet te zoeken naar iets groots, alleen even de tijd te nemen om het op te merken.

En als je graag schrijft, zijn er allerlei mogelijkheden om je dankbaarheid op te schrijven. Vorig jaar las ik een boek waarin de schrijfster aangaf: Schrijf 1000 dingen op waar jij dankbaar voor bent. Ik heb 2 meter papier in de kamer op de deur gehangen. Elke keer als we als gezin ergens dankbaar voor waren, schreven we dit op (de 1 was er wat enthousiaster over dan de ander, maar dat mag ook ;-). Er kwamen allerlei tekeningetjes bij. Het hing er en herinnerde ons aan al het positieve wat er wel is, maar wat we niet altijd als vanzelf opmerken. Ik merkte dat dankbaarheid saamhorigheid gaf.

Zin om zelf te proberen? Start je dag of sluit je dag af met dankbaarheid! 

Of stel een ander eens een vraag die uitdaagt tot tonen van dankbaarheid. Als we elkaar inspireren hierin, wordt de wereld net iets mooier en blijer! Ps: Denken of zeggen waar je dankbaar voor bent tijdens wandelen, werkt ook super!